Dược phẩm Thứ hai, ngày 27/5/2019

Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID)

Các thuốc chống viêm không steroid đều có tác dụng chống viêm, hạ sốt, giảm đau. Thuốc ức chế cyclo-oxygenase nên ức chế tổng hợp prostaglandin và thromboxan.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Đây là nhóm thuốc được sử dụng tương đối rộng rãi, bao gồm các thuốc như meloxicam (Mobic®), celecoxib (Celebrex®), diclofenac, ibuprofen… và là nhóm thuốc có hiệu quả cao hơn acetaminophen trong kiểm soát đau mạn tính.

Tuy nhiên, dùng thuốc quá liều có thể gây xuất huyết dạ dày. Nguy cơ này tăng lên đối với người trên 70 tuổi, dùng nhiều loại NSAID, dùng liều cao NSAID, dùng kèm thuốc chống đông hoặc có tiền sử loét tiêu hóa. Để giảm nguy cơ tác dụng phụ trên tiêu hóa thì bác sĩ hay cho dùng kèm thuốc bảo vệ dạ dày hoặc lựa chọn những thuốc ít có tác dụng phụ trên đường tiêu hóa thông qua những cơ chế đặc biệt như ức chế chọn lọc COX2…

Sử dụng thuốc NSAID có thể có tác dụng phụ như gây phù, tăng huyết áp nặng lên, tăng tạo huyết khối dẫn đến tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Để giảm tác dụng phụ trên tim mạch thì bệnh nhân không được sử dụng thuốc nhóm NSAID trong vòng 6 tháng sau 1 biến cố cấp tính như nhồi máu cơ tim/đột quỵ hoặc mới thực hiện các thủ thuật như đặt stent mạch vành. Khi có sử dụng aspirin thì dùng aspirin cách trên 2 giờ đối với dùng NSAID và dùng NSAID liếu thấp, thời gian bán hủy ngắn. 

Thuốc có thể gây hại cho thận hoặc khởi phát cơn hen ở những người có tiền sử hen phế quản. Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh nhân sử dụng thuốc đều gặp những tác dụng phụ này. Nhiều bệnh nhân vẫn đạt được hiệu quả điều trị tối ưu mà không gặp tai biến đáng kể.

 Do đó, người bệnh cần phải được lựa chọn thuốc và theo dõi bởi bác sĩ để việc dùng thuốc được an toàn và hiệu quả.

Các thuốc chống viêm không steroid đều có tác dụng chống viêm, hạ sốt, giảm đau. Thuốc ức chế cyclo-oxygenase nên ức chế tổng hợp prostaglandin và thromboxan. Có hai dạng cyclo-oxygenase, COX-1 cần thiết để tổng hợp prostaglandin (bảo vệ niêm mạc dạ dày) và thrombox- an cần thiết cho tiểu cầu kết dính, và COX-2 tham gia tạo ra prostaglandin khi có viêm. 

Các thuốc chống viêm không chọn lọc ức chế cả hai loại COX-1 và COX-2, bao gồm ibuprofen, indometacin, naproxen, piroxicam, diclofenac, ketoprofen. 

Các thuốc NSAID ức chế chọn lọc COX-2 gồm có ketorolac, parecoxib, celecoxib, meloxicam, rofecoxib… 

Tác dụng chống viêm tuy không khác nhau lớn giữa các thuốc đó, nhưng đáp ứng và dung nạp với thuốc biến đổi nhiều tuỳ theo từng người bệnh. Khoảng 60% người bệnh đáp ứng bất cứ một thuốc NSAID nào, còn lại có thể không đáp ứng với một thuốc này nhưng lại đáp ứng với một thuốc kia. Sự khác nhau giữa các thuốc NSAID chủ yếu là tỷ lệ và các biểu hiện của tác dụng không mong muốn. 

Các thuốc có tính chọn lọc ít gây các tác dụng phụ, còn tác dụng chống viêm, giảm đau giống như các thuốc không chọn lọc cũ. Nhưng vấn đề là sự giảm nguy cơ tác dụng phụ có đáng để thay thế các thuốc cũ không? Các thuốc ức chế chọn lọc COX-2 có thể gây các tác dụng phụ ở thận giống như các thuốc không chọn lọc. Do đó, các chống chỉ định và thận trọng khi dùng thường cùng giống nhau.


Ngoài ra các thuốc ức chế chọn lọc không có tác dụng ức chế tiểu cầu kết dính, còn các thuốc ức chế không chọn lọc có tác dụng ức chế kết dính tiểu cầu nhưng có thể hồi phục được, trái với acid acetylsalicylic. Ibuprofen ít gây tai biến nhưng tác dụng yếu hơn các thuốc khác, được dùng trong viêm khớp dạng thấp.

Diclofenac và naproxen tác dụng giống nhau và mạnh hơn nhưng lại nhiều tác dụng phụ hơn ibuprofen. Indometacin có tác dụng bằng hoặc mạnh hơn diclofenac, naproxen nhưng tỷ lệ tác dụng phụ cao hơn.

Piroxicam tác dụng tương đương naproxen, diclofenac nhưng kéo dài hơn (uống 1 lần mỗi ngày) và tỷ lệ tác dụng phụ cao hơn, đặc biệt đối với người cao tuổi. Ketoprofen tác dụng không hơn ibuprofen nhưng tác dụng phụ nhiều hơn.

Các thuốc ức chế chọn lọc COX-2 không nên dùng tràn lan mà để dành cho những người có nguy cơ cao (có tiền sử loét hoặc chảy máu, hoặc thủng dạ dày, người cao tuổi trên 65 tuổi…). Ngay cả những thuốc mới này, thuốc ức chế chọn lọc COX-2 cũng không cải thiện tiến triển dài hạn của bệnh viêm khớp dạng thấp về phương diện biến đổi cấu trúc của bệnh khi so sánh với các thuốc NSAID thông thường. 

Gần đây, glucosamin sulfat đang được nghiên cứu tỏ ra có triển vọng là một thuốc bảo vệ sụn, làm chậm quá trình thoái hoá xương khớp trong bệnh thoái hoá khớp, một bệnh lúc đầu yếu tố viêm rất ít.

Xem chi tiết về các loại thuốc:

Thuoc biet duoc | Thuốc biệt dược | Thuốc | Thuoc | Nhà thuốc | Phòng khám | Bệnh viện | Công ty dược phẩm
- Các thông tin về thuốc trên Thuocbietduoc.com.vn chỉ mang tính chất tham khảo - Khi dùng thuốc cần tuyệt đối tuân theo theo hướng dẫn của Bác sĩ
- Chúng tôi không chịu trách nhiệm về bất cứ hậu quả nào xảy ra do tự ý dùng thuốc dựa theo các thông tin trên Thuocbietduoc.com.vn
"Thông tin Thuốc và Biệt Dược" - Giấy phép ICP số 235/GP-BC.
© Copyright Thuocbietduoc.com.vn - Email: contact@thuocbietduoc.com.vn