Em tôi đã cai nghiện được gần một năm. Cho hỏi bây giờ ngoài thị trường có bao nhiêu loại thuốc chống tái nghiên. Và cho biết loại thuốc Methadon có phải là thuốc chống tái nghiện không? Cơ chế hoạt dộng của thuốc ra sao? (nguyên mạnh cương)

(Thông tin tư vấn sau đây chỉ mang tính tham khảo - không tự ý chữa bệnh theo thông tin này)

Trả lời:
Hiện nay trên thế giới có ba loại thuốc được dùng để cai nghiện ma túy, đó là: 1. Methadone: dùng liều uống từ 5-10mg mỗi lần, uống 2-3 lần/ngày và dùng trong hai ba ngày. Methadone được dùng giải độc cho người nghiện heroin. Sau một thời gian thay thế heroin, Methadone sẽ được ngưng dùng và gây hội chứng cai thuốc nhẹ nhàng mà người nghiện chấp nhận được. Dùng Methadone uống cai nghiện có lợi điểm là sẽ hạn chế sự lây lan HIV/AIDS. 2. Buprenorphine: được ghi nhận không gây tác dụng phụ ức chế hô hấp và rất ít gây nghiện, ít gây nghiện hơn cả Methadone. Buprenorphine hiện nay được sử dụng làm thuốc cai nghiện ma túy ở một số nước châu Âu. Dùng liều 6-8mg ngậm dưới lưỡi, Buprenorphine dùng làm thuốc cai nghiện tương đương với 60mg Methadone. 3. Naltrexone: đây là thuốc có tác dụng đối kháng và được dùng làm thuốc giải độc khi ngộ độc liều cao heroin (nhiều bệnh viện ở TP.HCM hiện dùng thuốc giải độc này ở cấp cứu ngộ độc heroin). Dùng bằng đường uống, Naltrexone hấp thu tốt và cho tác dụng kéo dài. Với liều 100mg, thời gian bán thải khoảng 14 giờ, Naltrexone khóa tất cả tác dụng của việc tiêm heroin hoặc hít heroin đến 48 giờ. Ở nước ta, từ năm 2000 ở một số nơi như TP.HCM đã đặt vấn đề dùng Methadone để cai nghiện ma túy. Rất gần đây, một số nơi ở miền Bắc bắt đầu triển khai dùng Naltrexone để thay thế và duy trì trị cai nghiện heroin. Ở một số nhà thuốc tại TP.HCM đã thấy có bán dược phẩm chứa Naltrexone. Xin được nhắc lại, các thuốc cai nghiện vừa kể người nghiện hoặc người thân của người nghiện không thể tự ý mua sử dụng. Bởi vì việc cai nghiện bằng thuốc phải theo đúng phác đồ dùng thuốc mà chỉ có bác sĩ điều trị mới am hiểu và hướng dẫn thực hiện. Nếu dùng sai có thể bị tai biến nguy hiểm do thuốc cai nghiện thực chất cũng bắt nguồn từ ma túy và cũng có các tác dụng phụ như ma túy. Người nghiện cần đến các trung tâm cai nghiện hoặc các phòng, đơn vị tham vấn sức khỏe cộng đồng để được tham vấn về vấn đề cai nghiện. Methadone được Bộ Y tế chọn làm chất thay thế cai nghiện nhờ các ưu điểm: Hấp thu qua đường uống nên giảm được nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây qua đường máu khác; ít gây nghiện hơn ma túy và không đòi hỏi phải tăng liều, chỉ phải dùng 1 lần/ngày. Liệu pháp Methadone đã được áp dụng trên thế giới 40 năm nay và chứng tỏ có hiệu quả tốt. Chất này đã được Tổ chức Y tế Thế giới đưa vào danh mục thuốc thiết yếu. Methadone có tên gọi hóa học là 6 - (Dimethyl lamino) - 4,4 diphenylheptan-3-one với công thức phân tử C21H27NO. Ðây là một chất opioid tổng hợp. Cơ chế tác dụng của thuốc: Do Methadone có tác dụng lên các thụ thể trong não tương tự như morphin và heroin cho nên trong y khoa người ta dùng Methadone để điều trị các chứng đau mạn tính và cai nghiện ma túy. Ðiều trị thay thế Methadone nhằm làm cho người nghiện không lệ thuộc vào việc dùng chất ma túy bất hợp pháp, giảm tử vong liên quan ma túy và nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tiêm chích như HIV, viêm gan B, C. Ðáng chú ý, điều trị Methadone giúp cải thiện tình trạng sức khỏe; tạo điều kiện cho người nghiện có việc làm, giúp họ ổn định cuộc sống và có cơ hội tái hòa nhập với gia đình và cộng đồng. Lợi ích của điều trị bằng Methadone là sau một thời gian sử dụng, người nghiện ma túy có thể giảm liều và tiến tới ngừng sử dụng Methadone. Tuy nhiên, trong quá trình này, người nghiện vẫn xuất hiện hội chứng cai nghiện. Nhưng hội chứng này nhẹ hơn nhiều so với việc ngừng sử dụng heroin. Chúc bạn thành công.